ಹೈದರಾಬಾದ್: ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಾನುಭವ, ನೋವು-ನಲಿವು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿನೂತನ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರೊ. ವಿ.ಬಿ. ತಾರಕೇಶ್ವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ ವಿಜಯಪುರ, ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗ ವಿಜಯಪುರ ಹಾಗೂ ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಸಂಯುಕ್ತಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಬಹುಭಾಷಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು.
ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕು, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಆಚರಣೆ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸಮಾಜದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬದುಕಿನ ವಿವಿಧ ಮಜಲುಗಳನ್ನು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ಲಾವಣಿಗಳು, ಗಾದೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಥೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಂತರಂಗದ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಮಹತ್ವದ ಆಕರವಾಗಿದೆ. ಜಾನಪದವು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಸಾಧನವಲ್ಲ, ಜನಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಭಾರತೀಯತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಗೂ ಜನಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಜಾನಪದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ದೇಶದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಡುವಿನ ಏಕತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ. ಜಾಗತೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂಗ್ರಹ, ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದರು.
ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಜನಜೀವನ, ಭಾಷಾ ಸೊಗಡು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದ ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜಿನ ಡೀನ್ ಪ್ರೊ. ಲಿಂಗಪ್ಪ ಗೊನಾಳ ಮಾತನಾಡಿ, ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಶೋಧಕರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂದಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಜೀವನಾನುಭವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ಕಥೆಗಳು, ಗಾದೆಗಳು, ಒಗಟುಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರದಿಂದಾಗಿ ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹಿರಿಯರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ತುರ್ತಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಲಿಖಿತ ಸಾಹಿತ್ಯದಷ್ಟೇ ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಹಿರಿಯ ಕವಿ ವಾಸುದೇವ ನಾಡಿಗ್ ಮಾತನಾಡಿ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕವಿತೆ ಮತ್ತು ಕವಿಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯಬೇಕಾದ ಮನ್ನಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅಳೆಯದೆ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಜೀವನದರ್ಶನ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಕವಿತೆ ಕೇವಲ ಭಾವನೆಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವ, ನೋವು, ಸಂಕಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಗುವ ಸೃಜನಶೀಲ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಹೊರಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರತೆ ಹಾಗೂ ಆಡಂಬರದ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಕಾವ್ಯಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರೇಮ, ಸೌಂದರ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಹಾಗೂ ಜೀವನದರ್ಶನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಅವರು, ‘ಧರಣಿ ತುಂಬಿದ ಮಧ್ಯದೊಳಗೆ’ ಹಾಗೂ ‘ಎದೆತುಂಬಿ ಹಾಡುವೆ’ ಮೊದಲಾದ ಕವನಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾವ್ಯದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆಳ ಮತ್ತು ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಪ್ರಕಾಶನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಧೋರಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶ ಸಿಗದಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಿಂತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡಬೇಕು. ಪ್ರಕಾಶಕರು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.
ಕನ್ನಡ ಕವಿತೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಂತಸದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಬಹುಭಾಷಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ನಿಜವಾದ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರತಿಭೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಿಂತ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಹಾಗೂ ಆಡಂಬರಕ್ಕಿಂತ ಜೀವನಾನುಭವಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗದ ರಮೇಶ ಕಟ್ಟಿ, ಪ್ರಕಾಶ ಖಾಡೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಶೈಲ ನಾಗರಾಜ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಬಹುಭಾಷಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಜೋಶಿ, ರಮೇಶ ಬಾಬು, ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಪೂಜಾರಿ, ಧನರಾಜ ಧರಂಪುರ, ಸುಮತಿ ನಿರಂಜನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕವನಗಳನ್ನು ವಾಚಿಸಿದರು.
ಸುಹಾಸಿನಿ ಗೊನಾಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ರೂಪಾ ವಂದಿಸಿದರು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು, ಸಂಶೋಧಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಕವಿಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.